Công ty thám tử tư VDT - Mà
đúng hơn, Im Hyun-seok lang thang khắp các thành phố Hàn Quốc để bí mật
quay phim những công dân bình thường vi phạm luật. Ông ta giao bằng
chứng cho quan chức chính quyền rồi cuối cùng nhận... tiền thưởng.
Im Hyun-seok cho biết, nghề này bị nhiều
người căm ghét nhưng ông chỉ làm những gì mà luật pháp cho phép. Cơ hội
thì ở đâu cũng có: một nhà máy lén lút đổ chất thải công nghiệp chưa qua
xử lý xuống sông, một chủ tòa nhà luôn khóa kín lối thoát hiểm, luật sư
hay bác sĩ không sử dụng hóa đơn để có thể báo cáo thiếu về thuế thu
nhập v.v… Im Hyun-sok thú thật là nghề này đem lại thu nhập gấp 3 lần
nghề dạy tiếng Anh trước đây của ông. Năm nay 39 tuổi, Im Hyun-seok bắt
đầu bước vào nghề có thể gọi là "thám tử tư săn tiền thưởng" này cách
đây khoảng 7 năm và ông kiếm được trên dưới 85.000 USD một năm! Khoản
thu nhập khá béo bở ở Hàn Quốc.
Văn phòng thám tử tư VDT - Trong những năm gần đây, các cơ quan
chính quyền Hàn Quốc lập ra chương trình tương tự dành cho bất cứ ai
muốn săn tiền thưởng đối với những lỗi vi phạm nhỏ nhặt như là vứt bừa
mẩu thuốc lá cháy dở ra ngoài cửa sổ. Nghề săn tiền thưởng đặc biệt phổ
biến khi đà phát triển kinh tế như vũ bão của Hàn Quốc bị chậm lại do
tác động của khủng hoảng kinh tế thế giới. Paparazzi phần lớn là những
người thất nghiệp muốn có cơ may kiếm hàng chục ngàn USD một năm. Không
biết được chính xác có tất cả bao nhiều người tham gia nghề thám tử tư
săn tiền thưởng kể từ khi chính quyền các cấp lập ra chương trình riêng
cho mình, song có thể nói hiện tượng lan rộng đủ để sinh ra một ngành
kinh doanh mới và nhiều trường dạy nghề paparazzi đã bắt đầu mọc lên.
Dịch vụ thám tử tư VDT - Như Moon Seong-ok, 64 tuổi, quản lý một
trường dạy paparazzi. ông giải thích: "Đặc điểm của người Hàn Quốc là
thiếu kiên nhẫn nên thường phạm lỗi như là vượt đèn đỏ, chạy lấn tuyến,
cắt ngang đường hay vứt mẩu thuốc lá lung tung. Đó là lý do khiến cho
nghề paparazzi phát triển mạnh". Thậm chí chính quyền địa phương cũng có
lợi vì họ tiết kiệm được tiền thuê nhân viên do số tiền phạt người vi
phạm luật cao hơn khoản tiền thưởng cho paparazzi rất nhiều. Cụ thể,
tiền thưởng cho bằng chứng về vi phạm đổ rác trái phép vào khoảng 40
USD, còn tiền phạt cho hành vi này cao hơn gấp 10 lần: 400 đến 500 USD!
Tùy theo hành vi vi phạm mà mức tiền
thưởng cho paparazzi dao động từ mức thấp nhất là chừng 5 USD (cho vi
phạm vứt bừa mẩu thuốc lá) cho đến 850 USD (trường hợp người bán thú
nuôi không có giấy phép). Tuy nhiên cũng có những trường hợp giúp
paparazzi trúng đậm. Ví dụ, chính quyền thành phố Seoul hứa hẹn khoản
tiền thưởng khổng lồ 1,7 triệu USD cho những bằng chứng liên quan đến
quan chức tham nhũng.
Cũng như mọi paparazzi khác, Im Hyun-seok không cho gia đình biết nghề ông đang làm nhưng ông ít có cơ hội để lựa chọn.
Tuy nhiên, những người chống đối cho rằng
chương trình tiền thưởng của chính quyền các cấp ở Hàn Quốc chỉ làm suy
yếu đi niềm tin vào xã hội. Như Lee Yoon-ho, Giáo sư Đại học Dongguk ở
Seoul, nhận xét: "Bản thân ý tưởng là tốt, nhưng khi người ta dành trọn
thời gian trong ngày để làm công việc này (săn tiền thưởng) thì điều đó
thực tế đã tư nhân hóa sự thi hành luật pháp và còn đặt ra một số vấn đề
về đạo đức". Ví dụ, paparazzi thường phát triển nét đặc trưng là theo
dõi "hakwon", theo tiếng Hàn Quốc nghĩa là những trường luyện thi tư
nhân (những nơi thường tính giá học phí cao hơn mức quy định của chính
quyền).
Từ năm 2009, Bộ Giáo dục Hàn Quốc đã chi
ra khoảng 2,9 triệu USD cho đội quân paparazzi sau khi bắt đầu dựa vào
những người săn tiền thưởng giúp cho cơ quan phát hiện những cơ sở luyện
thi tư nhân đòi giá học phí quá quy định - một gánh nặng cho người dân
của một quốc gia vốn quá coi trọng thành tích giáo dục.
Được gọi là "hak-paparazzi", thám tử săn
tiền thưởng thường giả trang thành phụ huynh học sinh để gặp ban quản lý
của hakwon hỏi han về học phí luyện thi. Họ bí mật ghi hình cuộc trao
đổi bằng camera giấu kín trong người. Do đó mà những hiệu trưởng khối
hakwon rất căm ghét họ. Như Cho Young-hwan, Phó chủ tịch Hội Liên hiệp
Hakwon Hàn Quốc, than thở: "Chính quyền đơn phương đặt ra mức giá thiếu
thực tế rồi sau đó tung ra đội quân paparazzi để săn chúng tôi. Điều này
gây xúc phạm nặng nề và phản giáo dục". Ju Myong-hyun, quan chức Bộ
Giáo dục chịu trách nhiệm chương trình paparazzi săn tiền thưởng, tuyên
bố cơ quan vẫn tiếp tục theo đuổi giải pháp này cho đến khi hệ thống
hakwon minh bạch trong mức tính học phí của họ.
Mặc dù có thu nhập khá cao, nhưng cựu
giáo viên tiếng Anh Im Hyun-seok cảnh báo một số người chưa đủ khả năng
làm paparazzi. Như ông giải thích, nghề này đòi hỏi phải ăn mặc và hành
xử giống như gián điệp thực thụ với sự trợ giúp của những công cụ kỹ
thuật cao, và vấn đề là công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn rất cao. Tuy
nhiên, Im Hyun-seok khẳng định nghề paparazzi cũng có mặt tối của nó. Ví
dụ như một số paparazzi có "thỏa thuận riêng" với những công ty lớn
thường vi phạm pháp luật và sợ phải nộp số tiền phạt quá lớn. Hay họ lợi
dụng paparazzi để hạ gục đối thủ của mình.
Im Hyun-seok kể: "Có một lần, người ta
yêu cầu tôi lấy bằng chứng về một nhà hàng hoạt động trái phép trong
công viên quốc gia. Nhưng té ra chính người đề nghị tôi cũng quản lý một
hiệu ăn uống không phép gần đó"
Cong ty tham tu VDT